Ustawa z dnia 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego została podpisana przez prezydenta. Co to oznacza dla frankowiczów? Kiedy ustawa frankowa wejdzie w życie?
Jakie rozwiązania wprowadza ustawa frankowa?
Frankowicze już od dawna wygrywają w sądach z bankami. Jednocześnie sprawy frankowe skutecznie „zapychają” sądy. Tzw. ustawa frankowa ma na celu usprawnienie rozpoznawania tych spraw. Rozwiązania, które mają skrócić czas oczekiwania na wyrok, obejmują automatyczne wstrzymywanie spłaty po wniesieniu pozwu i liczne zmiany proceduralne.
Automatyczne wstrzymanie spłaty po wniesieniu pozwu
Z perspektywy frankowiczów to najważniejsza zmiana – z chwilą doręczenia pozwu bankowi obowiązek spłaty kredytu frankowego zostaje automatycznie zawieszony do momentu prawomocnego zakończenia postępowania. Wprowadzenie do ustawy frankowej takiego mechanizmu oznacza, że:
- frankowicz nie musi składać odrębnego wniosku o zabezpieczenie jak miało to miejsce dotychczas – a nawet jeżeli to zrobi, to sąd pozostawi taki wniosek w aktach bez rozpoznania;
- sąd nie musi rozpatrywać wniosków o zabezpieczenie w postaci zawieszenia płatności rat kredytu – i następnie zażalenia złożonego przez bank lub kredytobiorcę.
Automatyczne wstrzymanie spłaty po wniesieniu pozwu nie otwiera kredytodawcy drogi do czynności, jakie standardowo może on podjąć w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy kredytu – bank nie może wypowiedzieć umowy kredytu czy dokonać zgłoszenia do BIK. Jednocześnie kredytobiorca wciąż może spłacać kredyt bez obawy, że bank odmówi przyjęcia świadczenia.
Rozpoznawanie spraw frankowych na posiedzeniach niejawnych
Nowa ustawa frankowa wprowadza również możliwość rozpoznawania spraw na posiedzeniu niejawnym. To duża zmiana – dotychczas rozprawy w sprawach frankowych były jawne. Chociaż posiedzenia niejawne będą dla sądów fakultatywne, to taka możliwość realnie otwiera drogę do skrócenia czasu oczekiwania na rozstrzygnięcie.
Sąd pierwszej instancji będzie mógł rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym również wówczas, gdy strona złożyła wniosek o jej wysłuchanie. Wówczas jednak:
- strony zostaną poinformowane o powodach, które uzasadniają rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym;
- wyznaczony zostanie co najmniej dwutygodniowy termin do złożenia pism procesowych.
Wyeliminowanie równoległych procesów
W odpowiedzi na pozwy klientów banki często inicjują odrębne postępowanie sądowe. Nowa ustawa frankowa zakłada, że powództwo wzajemne można wytoczyć do zamknięcia rozprawy przed sądem pierwszej instancji – albo wydania wyroku, gdy sprawa jest rozpatrywana na posiedzeniu niejawnym.
Ustawa frankowa przewiduje, że do rozpoznania powództwa wzajemnego właściwy będzie sąd rozpoznający powództwo główne. Wartość przedmiotu sporu nie będzie mieć znaczenia. Z kolei do oddzielnego rozpoznania powództwo wzajemne zostanie wyłączone tylko wyjątkowo – gdyby jego rozpoznanie z powództwem głównym doprowadziło do nadmiernej zwłoki w postępowaniu.
Przesłuchiwanie poza salą sądową i na piśmie
Aby usprawnić postępowania w sprawach frankowych, ustawa frankowa wprowadza istotne zmiany w zakresie przesłuchań. Sąd zyska możliwość przesłuchania:
- świadka poza salą sądową w ramach posiedzenia zdalnego – i to mimo zgłoszenia sprzeciwu;
- strony przez złożenie przez nią zeznań na piśmie – gdy nie ma konieczności odebrania przyrzeczenia.
Rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego
Ustawa frankowa umożliwia też rozpoznawanie spraw frankowych w składzie jednego sędziego w drugiej instancji. Również zażalenia w obu instancjach będą rozpoznawane w jednoosobowym składzie. Dodatkowo nowa ustawa zdejmuje z sędziów część dotychczasowych obowiązków. Dobrym przykładem jest uzasadnienie wyroku pierwszej instancji – może ono sprowadzać się do powołania się na pozew czy odpowiedź na pozew.
Rozwiązania w tym zakresie, które znalazły się w nowej ustawie frankowej, są korzystne zarówno dla sędziów, jak i dla frankowiczów. Mają zapewnić, że sprawy frankowe będą rozpoznawane w krótszym niż dotychczas czasie.
Do jakich spraw ma zastosowanie ustawa frankowa?
Jak wskazuje jej nazwa, ustawa frankowa ma zastosowanie wyłącznie w postępowaniach dotyczących pożyczek hipotecznych i kredytów frankowych – nie dotyczy sporów o zobowiązania zaciągnięte w innych walutach, np. euro. Nowe przepisy będą stosowane również w sprawach z udziałem:
- spadkobiercy konsumenta, który zawarł umowę kredytu lub pożyczki hipotecznej denominowanej lub indeksowanej do franka szwajcarskiego;
- konsumenta, który przystąpił do długu wynikającego z umowy frankowej,
- osoby, która ponosi odpowiedzialność rzeczową za spłatę zobowiązania z umowy frankowej.
Kiedy ustawa frankowa wejdzie w życie i jak zmieni sytuację frankowiczów?
29 maja 2026 r. sejm uchwalił ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. 17 lipca 2026 r. ustawa została podpisana przez prezydenta. Oznacza to, że ustawa frankowa wejdzie w życie 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, czyli w pierwszych dniach sierpnia 2026 r.
Nowa ustawa upraszcza procedury sądowe, a to w założeniu ma sprawić, że czas oczekiwania na wyrok w sprawach frankowych będzie krótszy niż dotychczas. Jednak wejście w życie korzystnych przepisów wcale nie oznacza, że kredytobiorca nie musi przygotowywać się merytorycznie do sporu z bankiem. Jak wygrać sprawę z bankiem o kredyt we frankach?
Chociaż orzecznictwo w sprawach frankowych jest już ukształtowane, to każdy kredytobiorca musi określić swoje żądania i przygotować uzasadnienie. W praktyce rekomendowane jest powierzenie tego zadania prawnikowi. Jeżeli rozważasz pozew przeciwko bankowi i szukasz merytorycznego wsparcia, zacznij od przesłania swojej umowy kredytowej do bezpłatnej analizy na adres naszej kancelarii: kontakt@kancelariagrabek.pl.
Najczęściej zadawane pytania o ustawę frankową (FAQ)
Prace nad ustawą frankową trwały ponad 2 lata, podczas których pojawiały się propozycje różnych rozwiązań. Wypracowanie ostatecznego kształtu ustawy frankowej nie wyeliminowało jednak wątpliwości. Poznaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.
Na czym polega ustawa frankowa?
Nowa ustawa frankowa została stworzona z myślą o usprawnieniu rozpatrywania spraw frankowych i skróceniu czasu oczekiwania na wyrok. W tym celu wprowadzone zostało m.in. automatyczne zawieszenie spłaty zobowiązania po wniesieniu pozwu.
Kiedy wejdzie w życie ustawa frankowa?
W dniu 17 lipca 2026 r. tzw. ustawa frankowa została podpisana przez prezydenta. W życie wejdzie 14 dni po ogłoszeniu jej w Dzienniku Ustaw – będzie to miało miejsce jeszcze w okresie wakacyjnym.
Jakie najważniejsze zmiany wprowadza nowa ustawa frankowa?
Nowa ustawa frankowa wprowadza automatyczne wstrzymanie spłaty po wniesieniu pozwu i szereg zmian proceduralnych, które mają skrócić czas oczekiwania na wyrok – jak np. możliwość rozpatrywania spraw na posiedzeniach niejawnych.
Czy ustawa frankowa wpływa na możliwość unieważnienia umowy kredytowej?
Ustawa frankowa nie wpływa na możliwość unieważnienia umowy kredytowej. Istota ustawy sprowadza się do kwestii proceduralnych – wprowadza ona rozwiązania, które mają przyspieszyć rozpatrywanie spraw w sądach.
Czy osoby, które już pozwały bank, również skorzystają z nowych przepisów?
Gdy zapisy nowej ustawy frankowej wejdą w życie, to będą mieć zastosowanie również w już prowadzonych sprawach. To dobra wiadomość dla kredytobiorców, którzy złożyli wniosek o zabezpieczenie.
