Decyzją podjętą przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny oficjalnie i formalnie rozpoczęto proces, jakim jest przymusowa restrukturyzacja Getin Noble Bank S.A.. W ramach tej skomplikowanej procedury dotychczasowa, bieżąca działalność operacyjna tej instytucji finansowej została w całości przeniesiona do nowo utworzonego, wspólnego podmiotu bankowego, za którego strukturami stoi bezpośrednio BFG oraz System Ochrony Banków Komercyjnych (SOBK). Co taka decyzja oznacza w praktyce dla codziennych konsumentów? Jakie realne konsekwencje niesie ta bezprecedensowa sytuacja dla osób posiadających kredyty powiązane bezpośrednio z kursem waluty obcej, a w szczególności dla frankowiczów? Wokół tego tematu w przestrzeni publicznej narosło w krótkim czasie wiele mitów i nieporozumień. Jako doświadczona kancelaria prawna, która na co dzień reprezentuje interesy kredytobiorców w sporach z podmiotami sektora finansowego, wyjaśniamy najważniejsze aspekty prawne, mechanizmy oraz praktyczne konsekwencje tej decyzji nadzorczej.
Dlaczego doszło do przymusowej restrukturyzacji?
Głównym powodem podjęcia tak radykalnych kroków przez krajowe organy nadzorcze była skrajnie zła, pogarszająca się z miesiąca na miesiąc sytuacja kapitałowa banku. Kondycja finansowa tej instytucji od dłuższego czasu pozostawała na skraju wydolności, do czego w ogromnej mierze przyczyniły się masowe, systematycznie składane pozwy frankowe, kierowane przeciwko podmiotowi przez zdeterminowanych kredytobiorców walutowych. Należy pamiętać, że już pod koniec kwietnia 2022 roku zarząd Getin Noble Bank S.A. publicznie i oficjalnie informował rynek oraz swoich klientów o zaistnieniu realnej, ustawowej przesłanki zagrożenia upadłością. Niezależne raporty audytorskie i eksperckie dotyczące faktycznej sytuacji finansowej banku od wielu miesięcy bezwzględnie pokazywały, że aktywa instytucji nie wystarczały na pokrycie jej bieżących zobowiązań wobec wierzycieli.
W efekcie Getin Noble Bank bezpowrotnie utracił możliwość samodzielnego decydowania o swojej bieżącej działalności, a wszystkie zaangażowane w jego funkcjonowanie osoby – w tym dotychczasowe władze oraz klienci – muszą bezwzględnie dostosować się do zupełnie nowych realiów prawnych i organizacyjnych. Cały proces ratunkowy jest finansowany bezpośrednio ze środków własnych BFG (które wynoszą 6,87 miliardów złotych) oraz funduszy SOBK (w kwocie 3,47 miliardów złotych). Łącznie w celu zapewnienia nieprzerwanej obsługi klientów oraz bezwzględnego bezpieczeństwa ich pieniędzy wydano więc gigantyczną kwotę ponad 10 miliardów złotych.
BFG mocno podkreśla, że wszczęcie procedury, jaką jest przymusowa restrukturyzacja Getin Noble Bank S.A., było absolutnie konieczne w szeroko pojętym interesie publicznym. Rozumie się przez to w szczególności utrzymanie stabilności całego krajowego sektora finansowego, ograniczenie zaangażowania funduszy publicznych pochodzących od podatników, a także zapewnienie ciągłości realizowanej przez Bank funkcji krytycznej, jaką jest sprawna obsługa depozytów jednostek samorządu terytorialnego.
Skutki rozpoczęcia przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Bank dla klientów
Z punktu widzenia standardowego klienta detalicznego, rozpoczęcie przymusowej restrukturyzacji dla klientów Getin Noble Banku nie zmienia praktycznie nic w codziennym zakresie korzystania z podstawowych usług bankowych. Cały czas są oni obsługiwani na identycznych zasadach jak do tej pory. Mają również stały, nieograniczony dostęp do środków finansowych zgromadzonych na swoich rachunkach oszczędnościowych i lokatach, mogą bez przeszkód korzystać z kart kredytowych, debetowych, bankomatów oraz dotychczasowych numerów rachunków bankowych.
Dla kogo w sposób szczególny zagwarantowano brak jakichkolwiek problemów technicznych czy operacyjnych? Chodzi tutaj o wszystkich klientów, którzy rozpoczęli współpracę z bankiem przed dniem 30 września 2022 roku – dotyczy to zarówno obszaru bankowości osobistej oraz private banking, jak i sektora publicznego czy szeroko pojętej bankowości firmowej. Od dnia 3 października 2022 roku formalną strukturę przejął nowy podmiot kontrolowany przez BFG i SOBK, w skład którego wchodzi osiem największych banków komercyjnych w Polsce, co gwarantuje pełną płynność operacyjną.
Mimo tak dynamicznych zmian, jakie zaszły w strukturach właścicielskich i operacyjnych Getin Noble Banku, klienci instytucji muszą bezwzględnie spłacać swoje zobowiązania kredytowe na dokładnie tych samych zasadach, co dotychczas. W przypadku standardowych kredytów złotówkowych nie jest konieczne podejmowanie żadnych dodatkowych działań prawnych ani formalnych ze strony konsumenta. Depozyty oraz kredyty w PLN zostaną przeniesione automatycznie do nowego podmiotu. Przez cały czas działa również oficjalna infolinia dla klientów banku, gdzie można poznać szczegóły dotyczące bieżącego działania instytucji i rozwiązać wszelkie formalne wątpliwości. Głównym celem restrukturyzacji jest bezpieczne przeniesienie działalności Getin Noble Bank S.A. i kontynuowanie jej pod zupełnie nową, niezależną nazwą VeloBank S.A. Proces rejestracji tego podmiotu jest w trakcie realizacji, a do czasu pełnego rebrandingu placówki banku funkcjonują pod starymi szyldami.
Przymusowa restrukturyzacja Getin Noble Bank S.A. a sytuacja frankowiczów
Czy jednak rozpoczęcie przymusowej restrukturyzacji pozostanie bez znaczenia dla osób, które spłacają kredyt w CHF bądź dochodzą już na drodze postępowania sądowego unieważnienia umowy kredytu frankowego? Czy przymusowa restrukturyzacja zmienia sytuację frankowiczów?
Nie ma najmniejszych wątpliwości, że przeniesienie przedsiębiorstwa do innej instytucji diametralnie zmienia dotychczasowe perspektywy kredytobiorców, którzy spłacają kredyt we franku szwajcarskim. Jeżeli nowy podmiot w całości przejąłby zobowiązania banku, roszczenia kredytobiorców o zwrot nienależnie pobranych rat zostałyby zaspokojone w pełni. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że takiego optymistycznego rozwiązania nie przesądzają ani obowiązujące przepisy prawa, ani dotychczasowa praktyka rynkowa. Bankowy Fundusz Gwarancyjny posiada bowiem ustawową możliwość wyodrębnienia poszczególnych składników majątku, które nie zostaną przeniesione do nowego banku. Gdyby okazało się, że zobowiązanie do zapłaty nienależnie uiszczonych kwot z tytułu wadliwej umowy frankowej zostanie po stronie podmiotu niewypłacalnego (czyli „starego” Getin Noble Banku), drastycznie spada szansa na całkowite finansowe zaspokojenie roszczeń frankowiczów i odzyskanie nadpłat.
Co może zrobić frankowicz w obecnej sytuacji, aby skutecznie zabezpieczyć swoje interesy? Gdyby okazało się, że wierzytelność frankowicza nie zostanie przejęta przez nowy podmiot, możliwe jest zaskarżenie decyzji o przymusowej restrukturyzacji w drodze formalnej skargi do sądu administracyjnego. Co prawda takie działanie nie wstrzyma automatycznie całej procedury restrukturyzacyjnej, ale pomoże w przyszłości skierować roszczenie odszkodowawcze bezpośrednio do Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. W tym konkretnym przypadku zakres odpowiedzialności odszkodowawczej będzie jednak ograniczony do wysokości realnej straty kredytobiorcy.
Czy toczące się sprawy frankowe będą zawieszone? Czy można pozwać Getin Noble Bank po rozpoczęciu restrukturyzacji?
Nie ma wątpliwości, że wszczęcie przymusowej restrukturyzacji to wiele niewiadomych dla przeciętnego konsumenta. Należy jednak z całą stanowczością podkreślić, że pozwy przeciwko Getin Noble Bank można nadal składać do sądów powszechnych. Nie ma również w tym momencie mowy o automatycznym zawieszaniu toczących się postępowań z urzędu. Sądy w sprawach frankowych przeciwko temu bankowi nadal sprawnie procedują według dotychczasowych, starych zasad.
Analiza prawna kancelarii: Dlaczego musisz działać natychmiast?
Z punktu widzenia strategii procesowej, jako doświadczona kancelaria radcy prawnego wskazujemy, że bierność i czekanie na rozwój wydarzeń jest w tym momencie największym błędem, jaki może popełnić kredytobiorca walutowy. Jeśli chcesz podjąć zdecydowane kroki w kierunku obrony swoich praw majątkowych, nie czekaj – pozwij Getin Noble Bank S.A. przed ostatecznym zakończeniem całego procesu restrukturyzacji. W ten sposób nie tylko aktywnie zabezpieczysz swoje interesy, ale zyskasz realną szansę na uzyskanie wyroku ustalającego nieważność umowy.
Uzyskanie takiego orzeczenia uchroni Cię również przed późniejszymi, potencjalnymi roszczeniami syndyka o zwrot całości kapitału, który został na Twoją rzecz pierwotnie wypłacony, bez uwzględnienia kwot, które przez lata zdążyłeś już do banku sumiennie wpłacić. Syndyk masy upadłościowej w przypadku nieuchronnego ogłoszenia upadłości banku będzie dążył do bezwzględnego ściągnięcia wszelkich należności, a brak wcześniejszego zabezpieczenia roszczenia lub prawomocnego wyroku drastycznie pogorszy Twoją pozycję negocjacyjną i procesową.
Ponadto, posiadanie statusu powoda w toczącym się procesie cywilnym daje unikalne narzędzia prawne, w tym możliwość wnioskowania do sądu o wstrzymanie obowiązku dalszego opłacania rat kredytu na czas trwania procesu (tzw. zabezpieczenie powództwa). Pozwala to legalnie zaprzestać przelewania kolejnych środków do instytucji, co do której istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że nie będzie miała z czego dokonać późniejszego zwrotu nadpłaty.
Każda umowa kredytowa Getin Noble Banku (oraz jego poprzedników prawnych, np. Metro Banku czy Noble Banku) zawierała specyficzne, unikalne modyfikacje klauzul przeliczeniowych, dlatego w tych realiach nie istnieje jeden uniwersalny szablon pisma procesowego. Skontaktuj się z prawnikiem specjalizującym się w sprawach frankowych, aby poznać dostępne, indywidualne możliwości działania, rzetelnie przeanalizować treść swojej umowy oraz precyzyjnie oszacować ryzyko. Profesjonalny radca prawny przeprowadzi Cię bezpiecznie przez ten skomplikowany labirynt przepisów prawa bankowego, procedury cywilnej i administracyjnej, dbając o to, aby przymusowa restrukturyzacja nie zamknęła Ci drogi do sprawiedliwości i całkowitej wolności od toksycznego długu.
