Jak obliczyć odfrankowienie kredytu?

Umowy kredytów powiązanych z kursem franka szwajcarskiego (CHF) są obecnie masowo i skutecznie podważane przed sądami przez kredytobiorców. Głównym powodem wygrywania spraw frankowych jest obecność w dokumentach niedozwolonych postanowień umownych, czyli tzw. klauzul abuzywnych. Osoby posiadające takie zobowiązania, decydując się na wejście na drogę sądową, najczęściej domagają się w pierwszej kolejności stwierdzenia nieważności całej umowy, a jako żądanie ewentualne wskazują tzw. odfrankowienie umowy. Konstruując pozew przeciwko instytucji finansowej, kluczowe jest precyzyjne określenie wartości przedmiotu sporu (WPS) oraz dokładne skalkulowanie wysokości każdego z wysuwanych roszczeń finansowych.

Warto podkreślić, że poprawne wyliczenie kwot, zwłaszcza gdy w grę wchodzi odfrankowienie kredytu, stanowi spore wyzwanie pod względem matematycznym i prawnym. Samodzielne oszacowanie sumy, o jaką można walczyć w sądzie, bywa niezwykle skomplikowane, dlatego rekomendowanym rozwiązaniem jest powierzenie tego zadania doświadczonemu i profesjonalnemu pełnomocnikowi. Poniższy artykuł przygotowany przez ekspertów naszej kancelarii ma na celu przybliżenie ogólnych mechanizmów oraz reguł, na podstawie których ustala się wysokość roszczeń przysługujących kredytobiorcy po wyroku odfrankowującym umowę.

Definicja i mechanizm: czym jest odfrankowienie kredytu?

Z prawnego punktu widzenia odfrankowienie kredytu polega na wyeliminowaniu z tekstu umowy kredytowej wadliwych i toksycznych klauzul przeliczeniowych (walutowych). Co niezwykle istotne, po usunięciu tych zapisów, pozostała część umowy nadal pozostaje w mocy. W rezultacie dotychczasowy kredyt CHF przekształca się w klasyczny kredyt złotówkowy (PLN), z tą jednak różnicą, że zachowuje on swoje pierwotne, korzystne oprocentowanie oparte na stawce referencyjnej LIBOR (która obecnie została zastąpiona przez wskaźnik SARON). Dzięki takiej operacji frankowicz zyskuje prawo do odzyskania całej powstałej nadpłaty, a jego bieżące i przyszłe raty ulegają widocznemu zmniejszeniu.

Skąd w ogóle wzięła się konieczność masowego podważania tych umów? Sektor bankowy zaimplementował do kredytów frankowych mechanizmy spreadów walutowych w taki sposób, że konsument w momencie podpisywania umowy nie miał pojęcia, ile realnie wynosi jego dług. Tabele kursowe były ustalane przez banki w sposób całkowicie arbitralny, według wewnętrznych i nikomu nieznanych kryteriów. Obok unieważnienia umowy, odfrankowienie stanowi drugie najpopularniejsze i wysoce korzystne dla konsumentów rozstrzygnięcie, otwierające drogę do odzyskania gigantycznych pieniędzy.

Procedura sądowa i rozliczenie z bankiem

Jak w praktyce wygląda rozliczenie finansowe po uzyskaniu wyroku? Eliminacja mechanizmu waloryzacji oznacza, że kredyt staje się zobowiązaniem w PLN. Kluczowy jest tutaj fakt, że zmiana ta nie następuje jedynie na przyszłość (jak ma to miejsce przy standardowym przewalutowaniu), ale działa wstecznie – czyli od momentu zawarcia umowy (ex tunc). Z tego powodu prawnicy muszą dokładnie podsumować wszystkie kwoty, jakie kredytobiorca wpłacił do banku przez lata, a następnie zestawić je z sumami, jakie powinien był zapłacić, gdyby umowa od początku była sformułowana uczciwie.

Należy pamiętać o następujących kwestiach proceduralnych:

• Droga sądowa: Proces odfrankowienia można przeprowadzić wyłącznie przed sądem; banki nie oferują obecnie ugód o zbliżonych korzyściach.
• Czas trwania: Po złożeniu pozwu należy uzbroić się w cierpliwość i przejść przez postępowanie w I oraz najczęściej II instancji z powodu apelacji banku.
• Zwrot środków: Po prawomocnym wyroku instytucje finansowe zazwyczaj dobrowolnie oddają zasądzone pieniądze.
• Egzekucja i koszty: W przypadku braku zapłaty sprawę kieruje się do komornika, a koszty całego procesu przegrany bank musi zwrócić kredytobiorcy.

Instrukcja krok po kroku: jak obliczyć odfrankowienie kredytu?

Jeśli zastanawiasz się, jak obliczyć odfrankowienie kredytu, pierwszym krokiem musi być precyzyjne ustalenie łącznej sumy wszystkich dotychczasowych wpłat dokonanych na rzecz banku. Zadanie to ułatwia fakt, że każdy kredytobiorca ma prawo złożyć wniosek do swojego banku o wydanie oficjalnej historii spłaty (zaświadczenia o wysokości wpłat kapitałowo-odsetkowych).

Schody zaczynają się przy drugim kroku – trzeba bowiem odtworzyć hipotetyczny harmonogram spłaty kredytu w PLN, przy założeniu, że od samego początku był on oprocentowany wskaźnikiem LIBOR/SARON oraz powiększony o stałą marżę banku. Ostateczny wynik i wysokość nadpłaty, którą bank musi oddać, otrzymuje się poprzez odjęcie wartości teoretycznej od kwoty rzeczywiście wpłaconej. W większości przypadków kwoty te opiewają na kilkadziesiąt tysięcy złotych.

Dla zobrazowania skali korzyści warto posłużyć się przykładem:

Przy kredycie opiewającym na kwotę 150 000 złotych, zaciągniętym na okres 30 lat z marżą w wysokości 1,3%, po około 15 latach regularnego opłacania rat, szacowana nadpłata do zwrotu wynosi około 40 000 złotych. Równocześnie każda kolejna rata płacona do banku zmniejszy się nawet o kilkaset złotych.

Jeżeli samodzielna symulacja w arkuszu kalkulacyjnym (np. Excelu) wydaje się zbyt skomplikowana, warto pamiętać, że gotowe kalkulatory internetowe nie podadzą w 100% rzetelnego wyniku. Każda umowa posiada unikalne parametry – nawet drobna różnica w poziomie marży czy datach księgowania rat drastycznie zmienia końcową wartość nadpłaty. Dlatego bezpieczniej jest przekazać dokumentację do analizy wyspecjalizowanej kancelarii prawnej.

Odfrankowienie a unieważnienie umowy – kluczowe różnice

Choć odfrankowienie przynosi wymierne korzyści finansowe i znaczną ulgę dla domowego budżetu, to pod względem ekonomicznym jest ono rozwiązaniem mniej opłacalnym niż całkowite unieważnienie umowy. Podstawowa różnica dotyczy dalszego losu kontraktu z bankiem. Przy odfrankowieniu umowa nadal trwa – staje się kredytem złotowym wstecznie, ale kredytobiorca musi spłacać kolejne raty (choć znacznie niższe) aż do końca pierwotnego okresu kredytowania.

Z kolei stwierdzenie nieważności (unieważnienie) wymazuje umowę z obrotu prawnego tak, jakby nigdy nie została zawarta. Strony muszą zwrócić sobie nawzajem to, co realnie od siebie otrzymały (teoria dwóch kondykcji).

Przykładowo: jeśli ktoś pożyczył od banku 200 000 zł, a do momentu procesu wpłacił w ratach 280 000 zł, to przy unieważnieniu odzyskuje czyste 80 000 zł nadpłaty, a jego kredyt natychmiastowo i całkowicie znika – nawet jeśli do końca umowy pozostało jeszcze kilka lat. To pozwala frankowiczowi raz na zawsze uwolnić się od ciążącego zobowiązania.

Którą ścieżkę wybrać w walce z bankiem?

Podsumowując dostępne opcje, najlepszym i bezkonkurencyjnym rozwiązaniem dla posiadaczy kredytów w CHF jest pełne unieważnienie umowy. Odfrankowienie nie likwiduje samego długu, choć wciąż gwarantuje wysoki zwrot gotówki. Zdecydowanie najgorszym krokiem jest podpisywanie niesprawiedliwych ugód pozasądowych oferowanych przez banki – niosą one znikome korzyści i narażają na ryzyko zmiennego oprocentowania w przyszłości.

Statystyki sądowe pokazują jasno, że to kredytobiorcy wygrywają obecnie niemal 99% spraw frankowych. Sądy najczęściej orzekają nieważność, a rzadziej odfrankowienie, natomiast bankowe apelacje są masowo oddalane. Szanse na wygraną są ogromne. Pierwszym i najważniejszym krokiem jest rzetelna analiza prawna posiadanej umowy. Nasza kancelaria radcy prawnego szczegółowo zbada Twoje dokumenty, precyzyjnie wyliczy należne roszczenia i wskaże najskuteczniejszą strategię procesową, aby skutecznie odzyskać Twoje pieniądze.