WIBOR to wskaźnik referencyjny wykorzystywany do obliczania oprocentowania kredytów w przypadku wielu umów podpisanych w polskich bankach. Eksperci sugerują jednak, że proces jego ustalania jest niezgodny z prawem. Dla konsumentów to szansa na usunięcie WIBOR-u z umowy kredytowej. Sprawdź, kiedy można go podważyć i jak to zrobić.
Co to jest WIBOR i jaką pełni funkcję w umowie kredytu?
WIBOR – czyli Warsaw Interbank Offered Rate – to referencyjna wysokość oprocentowania, po jakiej banki udzielają sobie nawzajem pożyczek na rynku międzybankowym. Stanowi podstawę obliczania oprocentowania wielu kredytów, w tym niektórych gotówkowych i hipotecznych o zmiennej stopie procentowej.
Wskaźnik referencyjny WIBOR ustala się na podstawie ofert największych banków dla różnych okresów pożyczek. Poszczególne z nich różnią się nazwą. Najpopularniejsze są wskaźniki WIBOR 3M i 6M (na trzy miesiące i pół roku). Na rynku finansowym funkcjonują jednak również inne rodzaje, w tym np. WIBOR ON (overnight), WIBOR SW (jeden tydzień) czy WIBOR 1Y (jeden rok). To, czy i który wskaźnik WIBOR będzie stosowany przy obliczaniu oprocentowania konkretnego kredytu, zależy od zapisów w konkretnej umowie kredytowej.
Wskaźnik WIBOR – zarzuty
Ustalanie oprocentowania kredytów na podstawie wskaźnika WIBOR budzi wątpliwości z punktu widzenia przepisów. Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/1011 w sprawie wskaźników referencyjnych wykorzystywanych w instrumentach finansowych i umowach finansowych (tzw. rozporządzenie BMR) jego wyznaczanie powinno spełniać warunki transparentności.
Główne zarzuty w stosunku do wskaźnika WIBOR obejmują:
- brak rzetelności – WIBOR przez wiele lat był ustalany na podstawie deklaracji banków, a nie rzeczywiście przeprowadzonych transakcji;
- brak przejrzystości – banki nie dopełniły obowiązku informacyjnego w stosunku z konsumentem, nie przedstawiając jasnych i zrozumiałych dla kredytobiorcy danych co do metody obliczania WIBOR;
- godzenie w interesy konsumentów – banki mogły manipulować wysokością wskaźnika, a co za tym idzie uzyskiwać dodatkowy zysk z umowy kredytowej;
- brak informacji o ryzyku – konsumenci nie zostali poinformowani w sposób zrozumiały o ryzyku, jakie wiąże się z zawarciem umowy.
Szczegółowy zakres nieprawidłowości w Twojej sprawie można ustalić, korzystając z bezpłatnej analizy umowy kredytowej.
Jak doprowadzić do usunięcia WIBOR z umowy kredytowej krok po kroku?
W Twojej umowie kredytowej oprocentowanie rat jest wyliczane na podstawie WIBOR? Masz szansę na podjęcie działań przeciwko bankowi i usunięcie WIBOR z umowy.
- Zacznij od analizy umowy kredytowej – sprawdź, czy jest oparta o WIBOR i jak zostały skonstruowane zapisy dotyczące zmiennego oprocentowania. Przekaż dokumenty Kancelarii prawnej zajmującej się prowadzeniem sporów z bankami, aby oceniła, czy naruszenia umożliwiają rozpoczęcie procesu.
- Uzgodnij plan działania – na podstawie analizy umowy kredytowej wskażemy, jakie roszczenia w stosunku do banku są zasadne. Doradzimy, jak poprowadzić spór.
- Skieruj do banku wezwanie do zapłaty – jeśli w umowie kredytu stwierdzimy występowanie nieuczciwych klauzul, przygotujemy wezwanie do banku, w którym będziemy żądać usunięcia WIBOR-u z umowy lub jej unieważnienia.
- Złóż pozew do sądu – banki najczęściej nie są skłonne dobrowolnie uznawać roszczeń konsumentów. Jeśli instytucja odrzuci wezwanie, zajmiemy się przygotowaniem pozwu w sprawie WIBORu, wniesiemy go do sądu i będziemy reprezentować Cię w procesie.
W toku postępowania – po wydaniu wyroku przez sąd okręgowy – może dojść do wniesienia apelacji. W takiej sytuacji będziemy kontynuować nasze wsparcie aż do prawomocnego zakończenia sprawy.
Korzyści z usunięcia WIBOR z umowy
Usunięcie WIBOR-u z umowy może przynieść realne korzyści finansowe. Ich zakres zależy od konkretnej umowy, a także stanu spłaty czy sytuacji kredytobiorcy.
Jeżeli sąd zdecyduje, że w umowie występują klauzule abuzywne i usunie WIBOR z umowy, dojdzie do obniżenia rat kredytu. Po zmianach oprocentowanie może być oparte jedynie o marżę banku. Takie orzeczenie realnie wpłynie na poprawę Twojej sytuacji finansowej. Raty kredytu bez WIBOR-u będą stabilniejsze i odporniejsze na wahania rynku. Gdyby doszło do uznania wskaźnika za bezskuteczny od początku obowiązywania umowy, możesz dodatkowo liczyć na zwrot części odsetek, które zostały naliczone niezgodnie z prawem. W ten sposób zmniejszysz saldo kredytu.
W niektórych przypadkach sprawa może skończyć się podjęciem decyzji o unieważnieniu całej umowy kredytowej. Takie orzeczenie jest zasadne, gdy po usunięciu wskaźnika referencyjnego umowy nie da się dalej wykonywać. Wyrok sądu staje się podstawą do dokonywania wzajemnych rozliczeń. Po stronie konsumenta zobowiązanie ogranicza się do zapłaty kapitału – bez odsetek. Możesz też domagać się zwrotu nienależnie pobranych kwot z tytułu obniżenia wysokości rat kredytowych od początku obowiązywania umowy.
Sytuacja kredytobiorców w sporach o WIBOR
W polskich sądach rośnie liczba spraw dotyczących usunięcia WIBOR-u z umowy kredytowej. Mimo że w takich postępowaniach cały czas brakuje tak rozwiniętego orzecznictwa, jak w przypadku kredytów frankowych, analiza stanowisk TSUE wskazuje na wolę zapewnienia konsumentom wszechstronnej ochrony w sporach z bankami.
W opinii wydanej przez Rzecznika Generalnego TSUE w sprawie C-471/24 uznano, że klauzule oparte o WIBOR podlegają unijnej dyrektywie zapewniającej ochronę konsumentom. Z tego powodu takie postanowienia mogą być poddawane ocenie pod kątem nieuczciwości. To z kolei otwiera drogę do badania treści umów kredytowych i stwierdzania występowania w nich klauzul abuzywnych. Sądy krajowe będą mogły analizować m.in. czy banki udzieliły jasnych i zrozumiałych dla konsumentów informacji co do ryzyka związanego z wprowadzeniem WIBOR-u do umowy kredytowej.
Działania przeciwko bankowi powinny zacząć się od przeprowadzenia analizy umowy. Zgłoś się do nas, aby sprawdzić, czy w jej treści występują naruszenia. Jeśli okaże się, że zasadne jest skierowanie roszczeń do banku, będziemy reprezentować Cię w sporze i walczyć o korzystne rozstrzygnięcie.
