Wskaźniki referencyjne są podstawą ustalania wysokości odsetek, jakie kredytobiorca jest zobowiązany wpłacać do banku zgodnie z umową. Jednym z najpopularniejszych rodzajów stosowanych w przypadku kredytów ze zmienną stopą oprocentowania od lat jest WIBOR. Wątpliwości budzi sposób ustalania wskaźnika, a kredytobiorcy mogą walczyć o jego usunięcie z umowy. Czy można zmienić WIBOR na WIRON?
WIBOR i WIRON – co oznaczają?
WIBOR i WIRON to wskaźniki referencyjne wykorzystywane do ustalania wysokości oprocentowania kredytów o zmiennym oprocentowaniu. Różnią się przede wszystkim sposobem wyznaczania.
WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate) to wskaźnik referencyjny, który deklaruje, po jakiej stawce banki są skłonne udzielać sobie pożyczek na rynku międzybankowym. Ustala go GPW Benchmark S.A. na podstawie danych uzyskanych od tzw. banków panelowych. Występuje w kilku wersjach, które różnią się okresem obowiązywania. Najpopularniejsze wskaźniki to WIBOR 3M (3 miesiące) i WIBOR 6M (6 miesięcy).
WIRON (ang. Warsaw Interest Rate Overnight) to z kolei rzeczywista stopa procentowa z jednodniowych depozytów na rynku międzybankowym. Podobnie jak w przypadku WIBOR-u jego ustalaniem zajmuje się GPW Benchmark S.A., jednak w tym przypadku pod uwagę są brane rzeczywiste transakcje, a nie deklaracje banków.
Czy można zmienić wskaźnik WIBOR na WIRON?
W październiku 2022 roku decyzją Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych składającej się m.in. z przedstawicieli Narodowego Banku Polskiego, Ministerstwa Finansów czy Związku Banków Polskich, którą powołał polski sektor finansowy, wskaźnik WIRON stał się nowym podstawowym wskaźnikiem referencyjnym w naszym kraju. Obowiązuje od 2023 roku, a od 2027 roku całkowicie zastąpi wskaźnik WIBOR.
Tym samym, jeśli aktualnie zaciągasz nowy kredyt, masz szansę podpisać umowę opartą o WIRON, o ile taki produkt jest dostępny w ofercie danego banku. Jeśli spłacasz już kredyt oparty o WIBOR, możesz przejść na WIRON dobrowolnie.
W tym celu należy wystąpić do kredytodawcy z odpowiednim wnioskiem. Trzeba jednak pamiętać, że bank nie musi się zgodzić na zmianę. Dodatkowo warto wiedzieć, że nawet w przypadku wydania decyzji pozytywnej trzeba szczegółowo zweryfikować warunki umowy kredytowej po zmianach. Popularną praktyką jest bowiem oferowanie nowych, gorszych warunków – np. obejmujących wyższą marżę czy opłaty dodatkowe.
Alternatywą w przypadku odmowy dobrowolnej zmiany WIBOR na WIRON przez bank jest pozwanie instytucji finansowej i walka o uznanie wskaźnika WIBOR za klauzulę abuzywną. W tym przypadku konsument może wnosić m.in. o zastąpienie WIBOR innym wskaźnikiem – np. WIRON.
Dlaczego wskaźnik WIRON zastąpi WIBOR?
Zamiana WIBOR na WIRON jest przeprowadzana ze względu na wątpliwości, jakie WIBOR budzi od lat wśród ekspertów działających na rynku finansowym. Główne zarzuty w stosunku do wskaźnika dotyczą braku rzetelności i transparentności. Wszystko dlatego, że przez długie lata na cele jego wyliczania banki podawały deklarowane wartości, które nie były oparte na transakcjach rzeczywistych.
Wskaźnik referencyjny WIRON jest bardziej przejrzysty. Dzięki temu, że opiera się o rzeczywiście przeprowadzane transakcje, jest zgodny z wymogami rozporządzenia BMR. Zmiana WIBOR na WIRON przyczyni się do zwiększenia ochrony konsumentów przed nadużyciami ze strony banków.
WIBOR vs WIRON – podstawowe różnice
WIBOR i nowy wskaźnik referencyjny WIRON różnią się znacznie między sobą. Pierwszy jest podstawą obliczania oprocentowania w przypadku sporej części dotychczasowych kredytów. Wskaźnik WIRON stosuje się z kolei do nowych umów kredytowych.
WIBOR cechuje się niską transparentnością, ponieważ źródłem danych wykorzystywanych do jego obliczania są banki panelowe, a informacje mogą opierać się o deklaracje. Problem został wyeliminowany w przypadku WIRON. Źródłem danych do jego obliczania są rzeczywiste transakcje przeprowadzane na polskim rynku finansowym, więc nie ma ryzyka manipulacji.
Jednocześnie nie ma różnic co do administratora wskaźników referencyjnych – w obu przypadkach to GPW Benchmark S.A. Są kontrolowane przez Komisję Nadzoru Finansowego.
Czy kredyty z WIRON będą tańsze?
Jasny i niezależny sposób ustalania wartości wskaźnika WIRON sprawia, że w jego przypadku wyłączone jest ryzyko manipulacji stawką ze strony banków, a co za tym idzie naruszenia przepisów unijnych. To, czy kredyt z WIRON będzie tańszy, zależy jednak od zapisów konkretnej umowy i rodzaju produktu (np. kredyt hipoteczny, gotówkowy).
Przed podjęciem decyzji o zmianie WIBOR na WIRON zweryfikuj, jakie warunki umowy kredytowej oferuje bank. Sprawdź, ile wyniesie nowa marża i jakie będą koszty dodatkowe. Swoją decyzję skonsultuj z doświadczoną w sporach z bankami Kancelarią.
Przekaż nam swoją umowę kredytu do analizy i dowiedz się, czy doszło w niej do naruszeń. Sprawdzimy, czy możesz ubiegać się o zmianę WIBOR na WIRON i doradzimy, jakie działania mogą przynieść najwyższe korzyści.
